İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Hakimlik kararı: Dargeçit’te aktif soruşturma yürütülmedi

Mardin’in Dargeçit ilçesine bağlı kırsal Çelik (Çêlik) Mahallesi’nde yaşayan yedi köylünün 3 Temmuz 1993’te “PKK’li” denilerek öldürüldükten sonra yakılmalarına dair 2013 yılında periyodun İlçe Jandarma Kumandanı Ali Tapan hakkında başlatılan soruşturma takipsizlik kararını kaldıran mahkeme, savcılığın vakit aşamına neden olduğu tespitini yaptı.

Soruşturmanın başlamasından 7 yıl sonra “kovuşturmaya yer olmadığı” kararı veren Dargeçit Cumhuriyet Başsavcılığı, köylüleri “PKK milisleri” olarak tanımlamış ve belgenin “zamanaşımına” uğradığını argüman etmişti. Karara ait ailelerin avukatları aracılığıyla Midyat Sulh Ceza Hakimliği’ne yaptığı itiraz yerinde görülerek, takipsizlik kararı kaldırıldı.

Avukatlar dilekçelerinde Dargeçit Cumhuriyet Başsavcılığı’nın faal bir soruşturma yürütmediğini, kanıt toplama yükümlülüğünü yerine getirmediğini, şüphelilerin üzerine atılı cürmün insanlığa karşı kabahat olduğu için zamanaşımı uygulanamayacağını belirtirken, hakimlik tüm tespitleri yerinde buldu. Kararının münasebetinde Hakimlik, savcılığın kararının “yasaya ve yönteme uygun olmadığına” kanaat getirdi.

‘ZAMANAŞIMI DEVLETE YÜKLENEN YÜKÜMLÜLÜĞÜN İHLALİ’

Hakimlik kararının münasebetinde Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) ilgili hususlarına atıfta bulunularak, “(…) aktif bir soruşturma olmadan, vakit aşımına dayalı olarak soruşturmanın neticelenmesi devlete yüklenen mevti soruşturma yükümlüğünün ihlali olacaktır” denildi. Savcılığın takipsizlik münasebetinde “müştekilerin ve şahitlerin beyanlarının soyut” olarak değerlendirilmesinin eksik olduğu belirtilen hakimlik kararında, “Dosyadaki toplanan kanıtlara nazaran müştekilerin ve şahitlerin beyanlarının soyut olup olmadığının tespite yer verilmesi için öbür araştırmanın yapılması gerekir. (…) Çelik Karakolu baskınına katılan askerler ile haklarında yargılama yapılıp beraat ve mahkumiyet kararları verilen sanıkların dinlenmeden bu tespite ulaşılabilmesi mümkün değildir” tabirleri kullanıldı.

‘ETKİN SORUŞTURMA YÜRÜTÜLMEDİ’

Öldürülen 7 ismin olayın başında “örgüt mensubu” olarak kabul edildiği, lakin Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2014 yılında verdiği “yetkisizlik” kararında maktullerin “örgüt üyesi” olduğu savının tersine yer verildiği belirtilen kararda, 7 kişinin “örgüt mensubu olup olmadığı” konusunda gerekli araştırmanın yapılması gerektiği belirtildi. Kararda, 7 kişinin “örgüt mensubu” olup olmadığı konusunda “maddi gerçeği ortaya çıkarmak ismine aktif bir soruşturmanın yürütülmediği görülmüştür” sözlerine de yer verildi.

YARGITAY KARARLARI DA ELEŞTİRİLDİ

Yargıtay’ın “etkin soruşturmanın ihlaline” ait kimi kararlarında vakit aşımı müddeti içinde aydınlatılamayan olaylarda “etkin soruşturmanın ihlalinden kelam edilemeyeceği” formunda karar verdiğini de hatırlatan hakimlik, Yargıtay kararlarına da tenkitler getirerek, “Devletin, tekrar etkisiz soruşturma nedeni ile hayat hakkının ihlalinin engellenmesi için iç hukukta gereken adımları atması gerekir. O halde yer verilen Yargıtay kararındaki görüşe iştirak etmek mümkün olamayacaktır” tabirlerini kullandı.

SAVCILIĞIN MÜNASEBETLERİ

Hakimlik kararının devamında vakit aşımının münasebet gösterilerek, evrakta “kovuşturmaya yer olmadığı kararı” verilmesinin mümkün olmadığını şu tespitlerle açıkladı:

“Kamu görevlisinin ömür hakkı ihlali oluşturan hareketi gerçekleştirdiği savı mevcut ise yapılacak olan faal soruşturma sonucunda bir karar verilebilmesi mümkündür. Yapılan açıklamalara nazaran yalnızca tutanağa nazaran ölen 7 kişinin, terör örgütü mensubu kabul edilmesi, soruşturmada ve kovuşturmada sözü alınan sanıkların tabirlerinde bu şahısların örgüt mensubu olduğuna ait beyanları olmamasına karşın ortada geçen müddette gereken araştırmanın yani ölen 7 kişinin gerçekte örgüt mensubu olup olmadığı, örgüt mensubu ise Çelik Jandarma Karakolu baskınına katılıp katılmadıkları ya da terör örgütü mensubu olmadığı halde şahitlerin beyanlarına nazaran şüpheliler tarafından öldürülüp öldürülmediğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu açıdan ilgili soruşturmanın, AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarında belirtilen hayat hakkının devlete yüklemiş olduğu, mevti soruşturma yükümlülüğü çerçevesindeki aktif soruşturma yükümlülüğüne muhalif olarak bir soruşturmanın var olduğuna Hakimliğimizce kanaat getirildiğinden, aktif olmayan soruşturma sonucundan üstte açıklandığı üzere vakit aşımı kuralları gerçekleşmesi gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi Anayasanın 17’nci unsuru ve AİHS’nin 2’nci Unsurunda düzenlenen hayat hakkı çerçevesindeki aktif soruşturma yükümlülüğünün ihlali olacağından, Cumhuriyet Başsavcılığı’nın itiraza mevzu kararındaki kuşkulu hakkındaki soruşturmanın vakit aşımına uğraması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi belirtilen münasebetlerle hukuka uygun olmadığından, itirazcılar vekilinin itirazının haklı olduğundan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.”

KAYIP YAKINLARININ İTİRAZLARI

Evrakta yaşanan süreci anlatan Avukat Erdal Kuzu, Hakimliğin kararının emsal bir karar olduğunu lisana getirirken, “Yaşadığımız şu adalet sistemi içerisinde son derece mert ve hepimizin yıllardan beridir lisana getirdiği tespitlere yer veriliyor. Soruşturmada Cumhuriyet Savcılığının hiçbir süreç yapmayarak, belgenin zamanaşımı nedeniyle kapatılmasında mesuliyeti olduğunu söylüyor. Kelam konusu şahısların sivil olduğunu, bu sivil insanlara karşı işlenen cürmün insanlığa karşı cürümler kapsamında kalacağını, zamanaşımına uğramayacağı tespiti yapıyor. Bu manada hamasetli bir karar. Bu tespiti yaparken de Anayasa’nın 90’ıncı unsuruna atıf yaparak Memleketler arası kontratların bağlayıcı olduğunu, bu manada insanlığa karşı işlenmiş cürümlerin ya da devlet vazifelileri tarafından sivillere karşı işlenmiş kabahatlerin bu münasebetlerle zamanaşımına konulamayacağı ve bu türlü bir karar verilemeyeceğini söylüyor. İnsan hakları savunucularının kayıp yakınlarının yıllardan beridir söylediği yaptığı itirazların net bir tespitini yapıyor. Bunu yaparken Yargıtay kararlarını eleştiriyor” diye konuştu.

‘İDDİANAME HAZIRLANMASINI BEKLİYORUZ’

Kararın 90’lı yıllardan bu yana Kürtlere yönelik cinayetlerde devlet vazifelilerinin korunma altına alan cezasızlık siyasetine da bir itiraz olduğunu lisana getiren Kuzu, “Karar benzeri mahiyette alınmış kararların da türel olmadığını gözler önüne seriyor. Emsal teşkil edebilecek bir karar. Ortadan yıllar geçtikten sonra bir hakimlik Kürt yurttaşlara yapılmış olan bu fiillerin insanlığa karşı kabahat olduğunu tespit etmesi ve bunun zamanaşımına uğramayacağını kabul etmesi ve hakimlik kararı haline gelmesi güzele işaret olarak görüyoruz” diye konuştu. Kuzu savcılığın yapması gerekenin bu saatten sonra belgeyi tekrar faal bir soruşturma yürütmek ya da iddianame hazırlayarak mahkemeye sunması gerektiğini belirterek, iddianame hazırlanmasını beklediklerini söyledi.

NE OLMUŞTU?

Mardin’in Dargeçit ilçesine bağlı kırsal Çelik (Çêlik) Köyüne 3 Temmuz 1993’te baskın yapan askerler tarafından “örgüt mensubu” denilerek öldürülen Ahmet Kavakçıoğlu, Mehmet Kavaçıoğlu, Alaattin Acar, Fahrettin Acar, Mahmut Erol, Süleyman Erol ve Zülfer Akkurt’un cenazeleri yakılmıştı. Askerler birebir vakitte girdikleri köyde kimi meskenleri ateşe vermiş çok sayıda hayvanı da kurşunlayarak, telef etmişti. Haklarında “örgüt mensubu” oldukları tarafında tutanak tutulan 7 bireye dair soruşturma olay tarihinde kapatılmıştı. JİTEM tarafından 90’lı yıllarda işlenen cinayetlere dair soruşturmaların başlatılması üzerine köylülerin ailelerinin İnsan Hakları Derneği (İHD) aracılığı ile yaptıkları müracaat sonucu 1 Kasım 2013’te Özel Yetkili Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı belgeyi kabul etmişti. 2013 yılında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından periyodun Dargeçit İlçe Jandarma Kumandanı Ali Tapan hakkında başlatılıp, Dargeçit Cumhuriyet Başsavcılığınca sürdürülen soruşturma daha sonra “yetkisizlik kararı” verilerek, Mardin Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmişti. Mardin’e gelen evrakta da savcılık tekrar “yetkisizlik kararı” vererek, belgeyi Dargeçit Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderirken, ortadan geçen 7 yıl sonra 2020 yılının sonuna hakikat savcılık “zamanaşımı” ve öldürülen köylülerinin “milis” olduğu argümanında bulunarak belgede “kovuşturmaya yer olmadığı” kararı vermişti. (MA)

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın