İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Hukuk fakültelerinde ’nitelik’ tartışması: Türkiye’nin yeni hukuk fakültelerine değil, gerçek hukukçulara gereksinimi var 

ANKARA– Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Boğaziçi Üniversitesi’ne Prof. Dr. Melih Bulu’yu rektör olarak atamasına ait reaksiyonlar sürerken, tekrar Cumhurbaşkanı kararıyla üniversite bünyesinde kurulan hukuk fakültesi, Türkiye’deki hukuk eğitiminin niteliğini ve fakülte sayısındaki artışı bir sefer daha gündeme getirdi.

Uzun müddettir tartışılan, ‘hukuk mezunlarının nitelikte yetersiz kaldığı’ tenkitleri karşısında 2020 yılı itibariyle öğrenci kabul eden hukuk fakültesi sayısı 38’i devlet, 35’i vakıf, 11’i de Kıbrıs’ta olmak üzere toplamda 84’e yükseldi. Bu sayı yeni kurulan ve şimdi öğrenci kabul etmeyen fakültelerle birlikte 100’ün üstünde. Öte yandan birçok hukuk fakültesi dekanının da diğer kısımlardaki akademisyenlerden oluşması “nitelik” tartışmasını körükleyen bir öteki etmen olarak eleştiriliyor.

‘SİYASİ YAKLAŞIMIN BİR SONUCU’

Türkiye’deki üniversiteler ortasında nitelikli eğitim veren hukuk fakültesi sayısının bir elin on parmağını geçmeyeceğine dikkat çeken İstanbul Barosu Lideri Mehmet Durakoğlu, bu tablonun siyasi iktidarın eğitim ve öğretimden kendini koparması ve üniversitelere siyasi yaklaşımın bir sonucu olarak ortaya çıktığını savunuyor. 35 yıllık meslek hayatı uzunluğunda birinci kere ‘meslekte nitelik’ problemiyle karşılaştıklarını tabir eden Durakoğlu, “Bu nitelik sorunu hâkim ve savcılarda çok önemli halde hissediliyor. Şu anda yargı içerisinde hâkim ve savcıların kıdem ortalamalarının 2.8 olduğunu düşünürsek yaşadığımız gerçekliğin ne kadar vahim olduğunu tespit edebilmek mümkün. Münasebetiyle büsbütün siyasal, tarafgir ve partizanca hareketin ortaya çıkardığı sorunlar yargıyı da eğitimi de çok önemli biçimde etkiliyor. Bu nedenle hukuk fakültelerinin artması oralardan mezun olanlara da bir nitelik kazandırmıyor. Bu bizim yıllardır çaba ettiğimiz bir durum. Bu sıkıntıları gelecekte daha ağır hissedeceğiz” diyor.

‘YETERLİLİK İMTİHANI YAPILIRSA FAKÜLTELERİN ÇOK BÜYÜK BİR KISMI KAPATILIR’

Bu ortada geçtiğimiz yıl açıklanan Yargı Islahatı Strateji Belgesi’nde avukatlık stajına başlamak için ‘Hukuk Mesleklerine Giriş İmtihanı’nda başarılı olma koşulu yer alıyor. Durakoğlu, bunların da eğitime ait stratejik planlamalar değil, siyasete ait besbelli uğraşların sonucu olarak şekillendiğini söylüyor ve ekliyor: “Meclis’ten son geçen yasaya hukukçulara ait de bir husus eklendi. 2024 yılında mezun öğrencilere şayet yeterlilik imtihanı yapılırsa fakültelerin çok büyük bir kısmının kapatılacağından emin olabilirsiniz.

GAYE ‘ELE GEÇİRME’

Boğaziçi Üniversitesi’nde hukuk fakültesi açılmasına dönük karar da ‘ele geçirme’ emeli taşıyor. Bu maksada hizmet etmeye yönelik yeni öğretim elemanlarının temin edilmesi muhtaçlığıyla gerçekleştirilmeye çalışılıyor. Bunların hiçbirinin Türkiye’nin eğitim siyasetinin paralelinde gerçekleştirilmiş değişiklikler olmadığını fakat tümünün siyasal değerlendirmeler sonucu yapıldığını söylemek mümkün. Bunun eğitime de hukuk dünyamıza da çok büyük ziyanlar olduğunu biz barolar olarak tespit edebiliyoruz.”

‘YENİ FAKÜLTE AÇMAK YERİNE MEVCUT OLANLARIN NİTELİĞİ ARTIRILMALI’

Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ece Göztepe’ye nazaran yeni hukuk fakültesi açmak yerine mevcut hukuk fakültelerinin niteliğini artırmak esas gaye olmalı. Türkiye’de bu kadar çok hukuk fakültesinin öğretim üyesi muhtaçlığını da karşılamadığını tabir eden Göztepe, “Türkiye’de çok sayıda hukuk fakültesi var ve bu ülkenin yeni bir hukuk fakültesine gereksinimi yok. Hukuk fakültelerinde takım oluşturmadığınız vakit ‘taşıma suyla değirmeni döndürmeye’ çalışıyorsunuz. O alanın uzmanını öbür bir üniversiteden getirmek zorunda kalıyorsunuz. Mesela bir anayasa hukuku hocası bu dersi üç üniversitede birden vermek durumunda kalıyor. Ancak bu durumu dahi başaramayan taşradaki fakültelerde alanın uzmanı olmayan öğretim üyeleri tarafından dersler veriliyor. Bu da olağan ki eğitimin kalitesi açısından bir artı değil” diyor.

AVUKATLIK YETERLİLİK İMTİHANI: İŞSİZLER ORDUSU OLUŞACAK

Prof. Dr. Göztepe şimdi üniversitelerin gündeminde olmayan yeterlilik imtihanını hatırlatıyor: “Hukuk fakültesine bu sene giren öğrenciler yeni kanunla 2024 yılında avukatlık stajı öncesinde yeterlilik imtihanına girecekler. Bu durum şimdi üniversitelerin gündeminde olmasa da hukuk fakültesi mezunlarının bu imtihanlarda başarılı olamaması durumunda bir müddet sonra minimum fiyatla çalışan avukat yanında, bir de işsizler ordusu oluşacak. Tahminen avukatlık imtihanı kaliteyi yükseltme emeline hizmet edecek ancak imtihanda başarılı olamayanların da mesleksel perspektifleri büsbütün ortadan kalkacak. O nedenle de yeni hukuk fakültesi açmak yerine mevcut hukuk fakültelerinin niteliğini artırmak esas hedef olmalı.

‘BOĞAZİÇİ’NİN HUKUK FAKÜLTESİNE MUHTAÇLIĞI YOK’

Her üniversite kendi profilini tarihi gelişim süreci içinde belirlemeye ve kendi uzmanlık alanlarını öne çıkarmaya çalışır. 19. yüzyılda kurulan bir üniversitenin (Boğaziçi) 21. yüzyılda bir hukuk fakültesine, bu kadar hukuk fakültesi varken muhtaçlığı olduğunu düşünmüyorum. Yeni fakültenin akademik olarak bir hayra yol açacağını da düşünmüyorum. Bu kadar hukuk fakültesine yetecek akademik takım bulunamazken Boğaziçi Üniversitesi’nin akademik standartlarına uygun akademik işçi nasıl bulunacak merak ediyorum.”

‘BU ÜLKEDE GERÇEK HUKUKÇULARA MUHTAÇLIK VAR’

Çağdaş Hukukçular Derneği Ankara Şube Lideri Murat Yılmaz da hukuksuzluğun, adaletsizliğin olduğu bir ortamda hukuk fakültesi sayısının artırılmasının siyasal bir maksada hizmet edeceği görüşünde. Türkiye’de hukuk fakülteleri açılırken nitelikli takımların olup olmadığına bakılması gerektiğine vurgu yapan Yılmaz şunları söylüyor: “Birçok hukuk fakültesinde takım yok. Münasebetiyle nitelikli eğitim verilmesi de mümkün olmuyor. Aslında bugün yeni bir hukuk fakültesine de gereksinim yok. Bu ülkede adaletsizliği ortadan kaldıracak, anayasayı uygulayacak hukukçulara gereksinim var. Açılan hukuk fakültelerinin hangi bölgelerde hangi siyasi saikle açıldığına bakmak lazım. Bugün birçok hukuk fakültesinin dekanı hukukçu değil. Veteriner, mühendis ya da farklı kısımlardan bireyleri hukuk fakültesine dekan olarak atıyorlar. Bunlar büsbütün kadrosuzluktan ortaya çıkan durumlar. Yalnızca tabela üniversitesi olan hukuk fakültelerinde öğrenciler hiçbir nitelikli eğitim almadan mezun oluyorlar. Bu şahıslardan kimileri da siyasi referanslarla hâkim ve savcı oluyorlarsa bu ülkede adalet dağıtmaları mümkün değil. Bu durum adalet sistemini kökünden sarsıyor.”

‘HUKUK ÖĞRENCİSİ BİR PROFESÖRE, DOÇENTE ZAR SIKINTI ULAŞIYOR’

Avukatlar Sendikası Lideri Selin Aksoy ise hukuk fakültelerinin ana ögesinin nitelikli akademisyen olduğuna vurgu yaparak, Türkiye’de ’nitelikli akademisyen’den öte kâfi akademisyen takımının dahi bulunmadığına dikkat çekiyor: “Hukuk fakültelerindeki sayısal artış bizim uzun vakittir eleştirdiğimiz bir konu. En son 2020 yılında 84 fakülte vardı fakat bu sayı çok önemli derecede artı. Yeniden 17 bin üzere hukuk fakültesi mezunu piyasaya giriyor. Haliyle bu durum fakültelerden mezun olanların işçileşmesine yahut fakirleşmesine neden oluyor. Bunların hepsini bir bütün olarak kıymetlendirmek gerekiyor. Bu türlü olduğunda biz toptan hukuk fakültelerinin ve kontenjanların sayısıyla ilgili bir düzenleme yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Türkiye’de bir profesörün zar sıkıntı düştüğü fakülteler var. Neredeyse her kentte bir üniversite her üniversitede de bir hukuk fakültesi olduğu için bir hukuk fakültesi öğrencisi bir profesöre, doçente zar sıkıntı ulaşıyor. Bu açıdan bakıldığında akademik yetersizlik, nitelikli eğitimin de önünü kesiyor. Bu periyotta bir derslikle hukuk fakültesi açılan üniversiteler mevcut. Hukuk fakültelerinin ana ögesi olan akademisyen, birtakım fakültelerde hayli yetersiz. Bu da öbür kısımdan akademisyenlerin hukuk fakültelerine dekan olmasıyla açıklanabilir.”

‘BOĞAZİÇİ’NDE GAYE KAYYUM REKTÖRÜ MEŞRULAŞTIRMAK’

Boğaziçi Üniversitesi’ne Hukuk Fakültesi açılmasının bir manası olduğunu söz eden Aksoy, şöyle devam ediyor: “Özellikle akademisyenlerin ve öğrencilerin protestoları sonrası hukuk fakültesi açılmasının bir manası var. Kendi takımlarıyla öteki bir yapılanma oluşturmak amaçlanıyor. YÖK’e bağlı bulunan toplam 84 hukuk fakültesinin bazılarındaki eğitimin içeriği ve niteliğinin yetersizliği, kontenjan sayısının yüksekliği, akademik takımların yetersizliği göz önüne alındığında yeni bir hukuk fakültesi muhtaçlık olmadığı ve 150 yılı aşkın akademik tarihi olan Boğaziçi Üniversitesi’ne hukuk fakültesi açılmasının kayyum rektörü yasallaştırmaya yönelik bir adım olduğu açıktır.”

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın