İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

AİHM: Cezaevinde AİHM, AYM ve Resmî Gazete’ye erişimin engellenmesi hak ihlali

Serkan Alan-Eren Topuz

ANKARA – Avukat Ramazan Demir, 2016 yılında Silivri Cezaevi’nde 5 ay tutuklu bulunduğu periyotta mesleksel faaliyetleri ve savunması için Anayasa Mahkemesi (AYM), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) internet sitelerine ve Resmi Gazete’ye ulaşma talebinde bulundu. İki mahkemenin de şimdiki içtihatlarını takip etmek isteyen Demir’in bu talebi cezaevi idaresi tarafından reddedildi.

Cezaevi idaresinin kararına ait gerekli itirazları yapan ancak sonuç alamayan Demir, 13 Temmuz 2016’da Anayasa Mahkemesi’ne ferdî müracaatta bulundu. Anayasa Mahkemesi’nin 14 Nisan 2017’de ferdî başvurusunu reddetmesinin akabinde Demir ve avukatı Benan Molu itirazlarını AİHM’e taşıdı. Başvuruyu karara bağlayan AİHM, AİHS’nin 10’uncu hususu olan ‘İfade özgürlüğünün’ ihlal edildiğini belirterek Türkiye’yi bin 500 euro manevi tazminat, 2 bin euro da mahkeme fiyatı ödemeye mahkûm etti.

AİHM: İNTERNETE ERİŞİM MAHPUSUN GELİŞİMİ İÇİN KANUNLARA UYGUN BİR TALEP

Demir’in müracaatına ait karar veren AİHM; hükümetin, uygulanan önlem için sunduğu münasebetlerin, önlemin demokratik bir toplumda gerekli olduğunu kanıtlamadığını belirterek AİHS’nin 10’uncu hususunun ihlal edildiğine hükmetti.

AİHM kararında, müracaata husus olan internet sitelerine erişimin, mahpusun ıslahı ve gelişimi için var olan maddelere uygun bir talep olduğunu belirtti. Kararda AİHM, Demir’in AİHM, Anayasa Mahkemesi ve Resmî Gazete internet sitelerine erişiminin neden eğitim ve tekrar entegrasyon kapsamına girmediğine, Demir’in neden makul bir tehlike arz eden yahut yasadışı bir örgüte ilişkin bir tutuklu olarak kabul edilmesi gerektiğine dair Türkiye hükümetinin kâfi açıklama yapmadığını da belirtti.

DEMİR: TUTUKLANMIŞ OLSANIZ DA AVUKATLIK SORUMLULUĞUNUZ DEVAM EDİYOR

Cezaevinde kaldığı beş aylık periyotta internete erişme talebi karşılanmayan ve AİHM’in haklarının ihlal edildiği kararı verdiği avukat Ramazan Demir tutuklanmasına ait, “2016 yılında Cizre’de devam eden sokağa çıkma yasakları sırasında yaralanan ve hayatını kaybeden beşerler için AYM’ye yapmış olduğum müracaatlar başta olmak üzere avukatlık faaliyetlerimin bahis edildiği soruşturma kapsamında 11 meslektaşımla birlikte 16 Mart tarihinde gözaltına alındık. Soruşturma konusu temel kanıtların hepsi cezaevinde, karakolda, adliyede, AYM ve AİHM’de yürüttüğümüz avukatlık faaliyetlerine ilişkindi. 7 Nisan 2016 tarihinde tutuklanıp evvel Metris, sonrasında isim Silivri 5 No’lu Cezaevine götürüldüm” dedi.

Tutuklu olduğu periyotta de mahkemeler önünde temsil ettiği insanların belgelerindeki sorumluluğunun devam ettiğini lakin internete erişim talebinin karşılanmadığını belirten Demir, cezaevinde yaşadıklarına ait şunları kaydetti:

“Tutuklanmış olsanız da avukatlık sıfatınız ve sorumluluğunuz devam ediyor. Hatta Taybet Ana ile ilgili yürüttüğümüz hukuksal süreç dahil öteki birçok davanın evrakı bana cezaevinde bildiri edildi. Ben de cezaevi idaresinden haftanın muhakkak gün ve saatlerinde AYM, AİHM karar arama siteleri ile Resmi Gazete sitesine erişim hakkı talep ettim. Sonuçta bu mahkemeler önünde temsil ettiğim insanların evraklarındaki sorumluluğum devam etmekteydi. Hem bu belgelerle ilgili hukuksal araştırma yapabilmek, hem de sanık olarak kendi savunmamı hazırlamak için bu sitelere ve doğal olarak her iki mahkemenin yeni içtihatlarına erişim imkanımın olması gerekiyordu. Talebim cezaevi idaresi tarafından incelenmeden ret edildi. Avukatım Benan Molu ile gerekli itiraz ve iç hukuk yollarını tükettikten sonra AİHM’e gittik.”

‘TALEPLERİMİZ MÜNASEBET GÖSTERİLMEDEN REDDEDİLDİ’

AİHM’in ‘Ramazan Demir v. Türkiye’ kararıyla, Türkiye’de cezaevlerinde internet kullanımıyla ilgili kıymetli bir karar verdiğini belirten Avukat Benan Molu, Demir’in tutukluluğuna ve cezaevindeki talebine ait şunları söyledi:

“Ramazan Demir, uzun yıllardır ceza ve insan hakları hukuku alanında çalışan bir avukat. 2016 yılında sokağa çıkma yasakları sırasında Anayasa ve İnsan Hakları Mahkemesi’ne müracaatlar götürdüğü sırada örgüt üyesi olduğu ve örgüt propagandası yaptığı argümanıyla tutuklanmıştı. Biz de hem uzmanlık alanı bu olduğu için cezaevinde olduğu müddet zarfında hem mesleksel olarak hem de müvekkilleri için içtihatları takip edebilmesi ve tutuklu yargılandığı belge kapsamında savunmasını hazırlayabilmesi maksadıyla Anayasa Mahkemesi ve İnsan Hakları Mahkemesi’nin karar arama sitelerine ve Resmi Gazete’ye erişim talep ettik. Yönetimin belirleyeceği gün ve saatte ve yönetimin denetimi altında. Zira mevzuat, mahpusların eğitim ve güzelleştirme programları kapsamında internete erişimlerine imkân tanıyordu. Bu taleplerimiz yargılandığı cürümler dışında hiçbir somut münasebet gösterilmeden reddedildi. Anayasa Mahkemesi, kendi sitesine girişe müsaade verilmemesinde bir sorun görmedi, başvuruyu reddetti. Bunun üzerine, tabir özgürlüğü kapsamında korunan bilgiye erişim hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurduk.”

‘İNTERNET ERİŞİMİ İLE İLGİLİ BİRİNCİ İHLAL KARARI’

AİHM’in olağandan süratli bir müddette Demir’in başvurusunu karara bağladığını, Türkiye’de cezaevlerinden makul internet sitelerine erişime imkân tanınmamasıyla ilgili birinci ihlal kararını verdiğini belirten Molu, karar doğrultusunda mahpusların cezaevinde internet hakkından yararlandırılması gerektiğini söz ederek şunları söyledi:

“Mahkeme, mahpusların dış dünya ile irtibatlarının muhakkak hallerde sonlandırılmasının kaçınılmaz olduğunu, devletlere mahpusların cezaevinde internete ya da belirli internet sitelerine girebilmeleri konusunda genel bir yükümlülük yüklenmediğini fakat Türkiye üzere, mevzuatında eğitim ve rehabilitasyon programları gerekli kıldığı takdirde mahpusların internet hakkından yararlanabileceğini düzenleyen devletlerin bu talebi neden reddettiğini açıklaması gerektiğini vurguladı. Cezaevi, infaz hakimliği ve Anayasa Mahkemesi’nin bu talebin neden reddedildiğini ilgili ve kâfi münasebetlerle ortaya koyamaması, ihlalin en kıymetli nedenlerinden biri. Mahkeme daha evvel de cezaevinde eğitim hakkını kullanmak için bilgisayar talep eden bireylere bilgisayar verilmemesinin hak ihlali olduğuna karar vermişti. Bu karar doğrultusunda, eğitim ve güzelleştirme programları kapsamında, mahpusların cezaevinde internet hakkından yararlandırılması gerekiyor.”

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın